• Teken in
  • Ander Artikels

    Wat weet jy regtig oor beroerte?

    Beroerte is die derde algemeenste oorsaak van dood en die vernaamste oorsaak van gestremdheid in Suid-Afrika. Omdat die kanse goed is dat iemand na aan jou eendag ʼn beroerte sal kry, is dit ʼn goeie idee om toegerus te wees sodat jy dit kan herken en in hulle behoeftes kan voorsien indien nodig.

     

    Wat is beroerte?

    Beroerte word veroorsaak wanneer die bloedtoevoer na die brein onderbreek word. Dit kan veroorsaak word deur ʼn gebrek aan bloedvloei (iskemie) of lekkasie van bloed (bloeding) in die brein. Breinselle moet deurlopend suurstof en glukose van die bloedstroom kry om behoorlik te kan funksioneer. Daarsonder kan die liggaam verskeie belangrike funksies nie verrig nie, en dit is hoekom beroerteslagoffers dikwels ʼn verlies van beweging, persepsie, spraak en selfs bewussyn ondervind.

     

    Watter tipes beroerte is daar?

    Beroertes word in twee hoofkategorieë ingedeel. Die algemeenste is iskemiese beroerte, wat deur onderbreking van die bloedtoevoer na die brein veroorsaak word, en hemorragiese beroerte, wat veroorsaak word wanneer ʼn bloedvat skeur of wanneer iemand ʼn abnormale bloedvatstruktuur het.

    Het jy geweet? Daar vind elke dag ongeveer 240 beroertes in Suid-Afrika plaas.

     

    Wat is ʼn “miniberoerte”?

    ʼn “Miniberoerte” of Kortstondige Iskemiese Aanval (KIA) lyk soos ʼn beroerte maar die simptome verdwyn binne 24 uur. ʼn KIA moet as ʼn waarskuwing beskou word om mediese hulp te kry ten einde ʼn volwaardige beroerte (wat noodlottig kan wees of gestremdheid kan veroorsaak) in die toekoms te voorkom.

    Die gevolge sal wissel, afhangende van die deel van die brein wat geraak word en die grootte van die deel wat beskadig is. ʼn Beroerte aan die linkerkant van die brein tas die regterkant van die liggaam aan, en een aan die regterkant van die brein tas die linkerkant van die liggaam aan.

     

    Moontlike fisiese gevolge van beroerte:

    • Verlamming van een of albei kante van die liggaam
    • Probleme met sig
    • Spraak- of taalprobleme – moeilik om te praat, te lees, te skryf of spraak te verstaan
    • Geheueprobleme
    • Moeilik om te sluk of te eet
    • Depressie of emosionele kwessies
    • Inkontinensie (probleme om die derms of blaas te beheer)

     

    Risikofaktore

    Daar is baie risikofaktore wat met beroerte verband hou (baie daarvan kan beheer of vermy word). Hier is ʼn paar algemene risikofaktore:

    • Oorgewig
    • Rook
    • Oormatige alkoholverbruik
    • Gebrek aan oefening
    • Hartsiekte
    • Diabetes
    • Dwelmmisbruik
    • Misvormde slagare
    • Verharding van die slagare
    • Aneurismes (abnormale verwyding van ʼn deel van ’n slagaar as gevolg van swakheid in die wand van die slagaar)

     

    Hoe om ʼn beroerte te herken

    Die fisiese simptome gebeur vinnig en dikwels aan een kant van die liggaam. Van die waarskuwingstekens is ʼn skielike –

    • gevoelloosheid of swakheid van die gesig, arm of been
    • prikkelende gevoel in die aangetaste gebied
    • probleme om met een of albei oë te sien
    • probleme om te loop, of met balans of koördinasie
    • kwaai hoofpyn sonder ander bekende oorsaak
    • probleme om te praat of te kommunikeer
    • probleme om te dink of om dinge duidelik te verstaan

     

    Voorkoming deur toetse en siftings

    Die Hart- en Beroertestigting van Suid-Afrika moedig alle Suid-Afrikaners aan om “hulle syfers te ken”, want vroeë opsporing is noodsaaklik ten einde die risiko van beroerte te help verminder. Dit beteken ʼn besoek aan ’n mediese beroepspersoon om die volgende te meet:

    • Bloeddruk
    • Cholesterol
    • Bloedglukose
    • Liggaamsmassa-indeks (LMI)

     

     

    Bron: Discovery

    •  
    •  
    •  
    •  

    Winterbiefstukpastei: Perfek vir Sondagmiddag!

    Lea Brink

     

     

    Wintertrooskos op sy beste! Op ʼn ysige Sondagmiddag sal jy niks beter vind as hierdie troospastei nie.

    1 kg stowe- of smoorbiefstuk

    1 pakkie sampioene

    3 groot wortels

    Kitssop (Hearty Beef)

    1 teelepel koljanderpoeier

    1 teelepel komynpoeier

    Growwesout en peper

    2 groot uie

    1 blokkie biefaftreksel

    1 teelepel gedoogde kruie

    4 stokkies gesnyde vars roosmaryn

    1 liter kookwater

    4 knoffelhuisies

    2 selderystokke

    2 pakke pofdeeg

     

    Sny die biefstuk en uie in repies, sowel as die sampioene, wortels, knoffel en seldery. Gooi die uie in ʼn groot pastapot en braai met olie totdat dit deurskynend begin word. Voeg die biefstukrepies by en braai totdat die vleis gaar is.

    Stel die plaat koeler sodat daar net genoeg hitte is om te prut. Gooi die kitssop by saam met 1 liter ketelwater, roer deur totdat dit sagte borrels begin maak. Voeg nou die wortels, sampioene, koljander, komyn, biefaftrekselblokkie, knoffel, seldery en roosmaryn by. Sit die deksel op die pot en kook saggies vir 2 uur.

    Loer elke 30 minute om seker te maak daar is nog genoeg water in en die sous begin dik kook. Proe na 2 uur proe of daar genoeg smaak in jou vulsel is. Smaak verskil en ek gooi altyd nog so bietjie peper by.

    Gooi nou die inhoud van die pot in ʼn 24 x 28-cm-pasteibak. Omhul die pastei met pofdeeg sodat die vulsel heeltemal bedek is. Maak ʼn oulike blaarpatroon as jy wil. Steek met die punt van ʼn mes ʼn uitlaatgaatjie vir die stoom in die middel van jou pastei. Smeer met ʼn kwas melk of eier oor jou deeg om die kors goudbruin te maak.

    Plaas in ʼn oond teen 180 grade vir 20 minute of totdat die kors goudbruin is.

    Skep op en geniet!

     

    •  
    •  
    •  
    •  

    14 redes waarom jy gedurig moeg is

    Wil jou oë toeval al is dit nog maar net 10-uur in die oggend? Hier is ʼn paar redes waarom jy dalk sukkel om wakker te bly:

     

    1. Jy drink nie genoeg water nie

    Dehidrasie veroorsaak ʼn toename in bloedvolume, wat die bloed dikker maak. Dit lei daartoe dat die hart nie so doeltreffend bloed pomp nie en dat minder suurstof en nutriënte die spiere en organe bereik. Selfs dehidrasie van ʼn klein hoeveelheid water in jou liggaam kan ʼn afname in energie veroorsaak.

     

    1. Jy bring te veel tyd agter die rekenaar of op jou selfoon deur voor slaaptyd.

    Die lig van jou selfoon of rekenaar versteur die natuurlike ritme van melatonien in jou liggaam. Dit is ʼn hormoon wat slaap en wakker word, beheer.

     

    1. Jy neem nie genoeg yster in nie

    ʼn Tekort aan yster kan swakheid en onvermoë om te fokus veroorsaak. Eet voedsel soos eiers, bone, neute en donkergroen blaargroente saam met voedsel wat hoog is in vitamien C (dit verhoog absorpsie van die yster).

     

    1. Jy lewe op gemorskos

    Jou bloedsuikervlak moet konstant bly. Een proteïen saam met ʼn volgraanproduk sal daarvoor help. Salm en patats, slaai met hoender en vrugte of hoender met bruin rys is goeie plaasvervangers vir voedsel met ʼn hoë suikerinhoud en ongesonde koolhidrate.

     

    1. Jy sukkel om nee te sê

    Om al die mense rondom jou voortdurend tevrede te probeer stel, kan jou van jou eie geluk en energie beroof. Die skrywer van Eat.Q stel voor dat jy oefen om hardop nee te sê. Dus , volgende keer as die onderwyser jou vra om in die middel van die week koekies vir die hele klas te bak en jy sien nie kans daarvoor nie, sê net beleefd maar duidelik nee.

     

    1. Jy eet nie ontbyt nie

    Eet ontbyt om jou metabolisme aan die gang te sit en suurstofryk bloed deur jou liggaam te laat vloei. ʼn Gesonde ontbyt moet volgraan, proteïen en gesonde vette insluit, byvoorbeeld hawermout met ʼn bietjie grondboontjiebotter of eiers met twee snye volgraanbrood en laevet Griekse jogurt.

     

    1. Jy is ʼn perfeksionis

    Jy werk te hard, jy wil alles self doen en jy stel onrealistiese doelwitte vir jouself.

     

    1. Jy verwag altyd die ergste

    Jy wil alles tot in die fynste besonderhede uitpluis en dan verwag jy steeds net die ergste. Dit veroorsaak stres, wat jou emosionele energie uitput. Gaan stap of draf, of gesels ʼn paar minute met kollegas of vriende. Dit kan jou help om weer helder te dink.

     

    1. Jou kantoor en/of omgewing is deurmekaar

    Organiseer jou persoonlike omgewing en probeer om al jou werk teen die einde van die dag af te handel.

     

    1. Jy werk tydens jou vakansie

    As jy tydens jou vakansies werklik rus, sal jy met groter kreatiwiteit en produktiwiteit teruggaan werk toe.

     

    1. Te veel alkohol voor slaaptyd

    Dit veroorsaak dat jy in die middel van die nag wakker word. Probeer alkohol vir ten minste drie uur voor slaaptyd vermy.

     

    1. Te min oefening

    Volgens ʼn studie deur die Universiteit van Georgia het gesonde volwassenes wat drie keer per week ongeveer 20 minute op ʼn slag geoefen het na ses weke meer energie as tevore gehad.

     

    1. Jy drink jou laaste koppie koffie van die dag te laat

    Om tot drie keer per dag koffie te drink, kan jou gewis nie kwaad doen nie, maar koffie binne ses uur voor slaaptyd kan jou slaap versteur.

     

    1. Jy bly tot laat wakker oor naweke

    Om laat te gaan slaap op ʼn Saterdagaand en die volgende oggend laat op te staan, affekteer jou Sondagaandslaap en dus jou opstaan Maandagoggend. Al gaan slaap jy laat, probeer vroeg opstaan en beloon jouself eerder met ’n kort middagslapie.

    Een of meer van hierdie faktore kan die rede wees waarom jy sukkel om bedags te konsentreer. ʼn Gesonde dieet en lewenstyl sal jou lewenslus herstel.

     

    Bron

    Health.com. 2014. 14 Reasons Why You’re Always Tired – Health.com. [Aanlyn]. Beskikbaar by: http://www.health.com/health/gallery/0,,20818045,00.html [Toegang verkry op 4 Desember 2014]

     

    • 87
    •  
    •  
    •  

    Openbare plekke met die meeste kieme

    Lize-Marie Labuschagne

     

     

     

    Daar is meer plekke as net openbare toilette wat baie kieme bevat. Alhoewel nie alle kieme skadelik is nie, dui die bestaan ​​van kieme op getoetste oppervlaktes aan dat daar gunstige toestande vir mikro-organismes is om te groei en te oorleef, wat ʼn omgewing vir siekteveroorsakende virusse en bakterieë, soos E. coli en Salmonella, kan skep. Met ander woorde, hoe hoër die vlak van bakterieë, hoe hoër is die waarskynlikheid dat ʼn paar daarvan skadelik is.

    Die top-siektegeteisterde oppervlaktes om te vermy wanneer jy die huis verlaat:

     

    Restaurante se spyskaarte

    Restaurantspyskaarte het 100 keer meer bakterieë as ʼn toiletsitplek, sê Charles Gerba, ʼn mikrobioloog by die Universiteit van Arizona. Was eerder jou hande nadat jy bestel het as voor jy gaan sit. Moet ook nie die spyskaart op die silwerware voor jou neersit nie.

    Badkamerdeure se handvatsels

    Baie mense sidder om aan deure se handvatsels te raak, met goeie rede. Hoe dikwels was hulle werklik die handvatsels? Neem ʼn papierhanddoek saam om die deur mee oop te maak. Mense gaan jou dalk vreemd aankyk, maar ten minste gaan jy nie die een wees wat siek word nie.

    Winkelwaentjies en -mandjies

    Dit blyk dat jy meer as inkopies met die waentjies of mandjies optel. Baie kruidenierswarewinkels het antibakteriese lappies byderhand, gebruik dit.

    Dokters se spreekkamers

    ʼn Dokter se spreekkamer is die laaste plek waar jy wil wees as jy kieme wil vermy. Pak jou eie sneesdoekies en ʼn handsanitasiemiddel in, waarvan ten minste 60% alkohol-inhoud moet wees. Neem jou eie boeke en tydskrifte. Laat ten minste twee stoele tussen jou en die ander pasiënte in die wagkamer om jou kanse vir die optel van hul siektes te verminder.

    Suurlemoenskyfies

    Jy sal jou ystee volgende keer eerder sonder die suurlemoenskyfie wil neem. Byna 70% van die suurlemoenskyfies op die rante van glase bevat siekteveroorsakende mikrobes, insluitend E. coli en ontlasting, wat ʼn paar nare maagprobleme kan veroorsaak.

    Banke

    Dit sluit OTM-knoppies, kontant en ʼn draaideur by die bank in. Die griepvirus kan vir 17 dae op ʼn geldnoot leef, maar niemand gebruik handskoene of sneesdoekies om geld te hanteer nie. OTM-maatskappye hoop om raakskerms met antimikrobiese glas bekend te stel wat verkoue en griep bestry. Vir nou is jou beste verdediging om die knoppies met ʼn pen te druk.

    Seephouers

    Ironies genoeg is openbare seephouers ʼn teelaarde vir bakterieë. Ongeveer 25% van openbare seephouers is besmet is met fekale bakterieë. Was volgende keer maar vir so 15-20 sekondes jou hande in warm water of vat ʼn handsanitasiemiddel wat alkohol bevat saam.

     

    Bronne

    http://www.webmd.com/cold-and-flu/ss/slideshow-public-germs?ecd=wnl_lbt_021217&ctr=wnl-lbt-021217_nsl-ld-stry_1&mb=7xJaHyFerSllrGafPan6%2fhXFE73IOX1cGzq4Zk5g374%3d

    http://www.prevention.com/health/healthy-living/8-germiest-public-places/slide/5

    •  
    •  
    •  
    •  

    Hoekom mans dikwels vroeër as vroue sterf

    Daar is verskeie verontrustende feite en statistieke wat daarop dui dat vroue heelwat langer as mans lewe.

    Robert Shmerling MD, fakulteitsredakteur van Harvard Health Publications, sê ʼn stewige 57% van almal 65 jaar en ouer in die VSA is vroue. Teen ouderdom 85 het hierdie persentasie tot 67% gestyg – meer as twee derdes van die hele ouderdomsgroep. Daar is drie vroue vir elke man in die ouderdomsgroep 90+.

    Hoekom lewe vroue dan langer as mans? Solidariteit Wêreld het ʼn lys faktore saamgestel wat mans se lewensverwagting verkort:

     

    • Kulturele faktore

     

    Marianne J. Legato, MD, skrywer van Why Men Die First: How to Lengthen Your Lifespan, sê mans se mediese uitdagings is in groot mate aan kulturele kondisionering toe te skryf. “Die reëls word kort na geboorte gestel: Verduur die pyn, moenie ʼn sissie wees nie, moenie swakheid toon nie, wees ʼn man. Baie mans kry mediese advies slegs op aandrang van ʼn eggenote of wanneer hulle toestand al erg verswak het.”

    “Vroue is in staat om logieserwys hulp te vra. Hulle is op ʼn sekere manier bedraad en is baie gemotiveerd. Die kulturele redes om nie dokter toe te gaan nie, maak mans dood,” sê sy.

     

    • Groter liggaamsgrootte

     

    “Mense langer as 6 voet lewe gemiddeld nie so lank soos mense korter as 6 voet nie,” sê dr Vincent Giampapa, ’n gekwalifiseerde teenverouderingsdokter van New Jersey.

    Volgens ’n studie wat in 2004 in Medical Hypothesis gepubliseer is, het groter individue in ʼn spesie meesal ʼn korter lewensduur. Dit geld vir mense en die meeste diersoorte – insluitende visse, insekte, primate en honde. “In baie spesies gaan groter diere meesal gouer dood as kleiner diere. Hoewel die omvang van hierdie effek by mense onseker is, werk dit teen langlewendheid vir mans,” sê Shmerling.

     

    • Risiko’s en riskante werk

     

    Schmerling sê dit is “biologiese noodlot” vir mans om vroeër as vroue dood te gaan omdat hulle fisiologies geneig is om meer risiko’s te loop en riskanter werk te doen. “Die frontale lob van die brein – die deel wat oordeelsvermoë en oorweging van die gevolge van ʼn handeling beheer – ontwikkel stadiger by seuns en jong mans as by hulle vroulike eweknieë. Dit dra waarskynlik by tot die feit dat baie meer seuns en mans in ongelukke of as gevolg van geweld sterf as meisies en vroue. Voorbeelde sluit in motorfietsry, dronk bestuur en manslag,” sê hy.

    Hy noem voorts dat daar baie meer mans as vroue in van die riskantste werke is, insluitende militêre stryd en konstruksie.

    Mans vererger ook hulle inherente gesondheidsrisiko’s met riskante leefstylgewoontes, soos rook, ongesonde kos en oormatige drankgebruik.

     

    • Vatbaarder vir siektes – veral dié wat die hart aantas

     

    Mans het ʼn stywe 50% groter kans om aan hartsiekte te sterf as vroue. “Die feit dat mans laer estrogeenvlakke as vroue het, is dalk deel van die rede. Maar mediese risiko’s, soos swak behandelde hoë bloeddruk of ongunstige cholesterolvlakke, kan ook daartoe bydra.”

    Sean Hagberg, hoofwetenskaplike van Rio Grande Neurosciences in Santa Fe, N.M., en kliniese assistentprofessor in neurochirurgie aan die Universiteit van Nieu Mexiko, beaam dit. “Selfs in die eerste lewensjaar het mans ʼn hoër sterftekoers, en dit hou lewenslank so aan.”

    Dr Larry Santora, ʼn kardioloog by St Joseph Health System in Orange, Kalifornië, koppel dit aan hoër estrogeenvlakke by vroue – wat hulle 10 tot 15 jaar langer teen hartsiekte beskerm as mans. “Dis goed bekend dat estrogeen die goeie cholesterol (HDL) vermeerder en slegte cholesterol (LDL) verminder. Estrogeen maak die binneste voering van die kroonslagare soepeler en dus minder vatbaar vir besering en inflammasie wat met plaakvorming en aterosklerose verband hou.”

     

    • Selfmoord

     

    Mans is oor die algemeen minder sosiaal as vroue en het dus minder sosiale kontak. Dit verhoog hulle isolasie en risiko van selfmoord. “Dit is so ondanks die feit dat depressie meer algemeen onder vroue voorkom en dat vroue meer (nienoodlottige) selfmoordpogings aanwend. Sommige skryf dit toe aan mans se geneigdheid om dit vermy om hulp vir depressie te kry en die kulturele norme wat mans ontmoedig om hulp vir geestesiektes te kry,” sê Schmerling.

     

     

    Bronne:

     

    Don Fernandez, 4 September 2008, “Why men’s lives are shorter than women’s”, http://www.webmd.com/men/features/why-mens-lives-are-shorter-than-women?page=4.

     

    Linda Melone, 14 August 2015, “11 reasons why men die sooner than women”, http://www.msn.com/en-us/health/wellness/11-reasons-men-die-sooner-than-women/ss-AA2gR0x#image=1.

     

    Robert Shmerling, 19 february 2016, “Why men often die earlier than women”, http://www.health.harvard.edu/blog/why-men-often-die-earlier-than-women-201602199137?utm_source=delivra&utm_medium=email&utm_campaign=BF20160727-Sleep&utm_id=208931&mid=12998947&ml=208931.

    •  
    •  
    •  
    •  
    Top

    Registreer / Register

    Maak toe / Close